TÉARMAÍ STAIRE N-Z (agus ACHTANNA)

Napoleonic code cód m1 Napoléon

narrative s insint f2

nation s náisiún m1

national a náisiúnta a

National Assembly Comhthionól m1 Náisiúnta

National Board of Education, the an Bord m1 Náisiúnta Oideachais

National Convention Comhdháil f3 Náisiúnta

national economy geilleagar m1 náisiúnta

National Guard An Garda m4 Náisiúnta

National Industrial and Economic Council Comhairle f4 Eacnamaíoch Thionsclaíoch Náisiúnta

National Insurance Scheme Scéim f2 Árachais Náisiúnta

National League, the an Léig f2 Náisiúnta

National Museum of Ireland Ard-Mhúsaem m1 na hÉireann

National Socialist Sóisialaí m4 Náisiúnach

National Syndicalist Youth Movement, the Óg-Ghluaiseacht f3 Náisiúnta Shindeacáiteach

National Union of Dockers Aontas m1 Náisiúnta na nDugairí

National Union of Seamen Aontas m1 Náisiúnta na Mairnéalach

nationalism s náisiúnachas m1

nationalist s náisiúnaí m4

nationalist a náisiúnach a

nationalist minority mionlach m1 náisiúnach

Nationalist Volunteers, the Na hÓglaigh mpl Náisiúnta

NATO (North Atlantic Treaty Organisation) ECAT (Eagraíocht Chonradh an Atlantaigh Thuaidh)

natural history stair f2 an dúlra

Natural History Museum Músaem Stair an Dúlra

naval base bunáit f2 chabhlaigh

naval warfare cogaíocht f3 ar muir

nave s (of church) corp m1 na heaglaise

navigation s loingseoireacht f3

navigator s loingseoir m3

navy s cabhlach m1, mórchabhlach m1

Nazi s Naitsí m4

Nazi a Naitsíoch a

Nazism s Naitsíochas m1

Nazi-Soviet Pact, the an Comhaontú m Naitsí-Shóivéadach

Nazi swastikas svaisticí f4 Naitsíocha

negotiations spl idirbheartaíocht f3, caibidlíocht f3

neo- pref nua- pref

Neo-Romanticism s Nua-Rómánsaíocht f3

Nestorian a Neastórach a

Nestorian Christians Críostaithe mpl Neastóracha

neutral a neodrach a

neutral dates dátaí mpl neodracha

neutrality s neodracht f3, neodrachas m1

New Deal, the (Amer.) an Beartas m1 Nua

New Departure, the (Ir.) an Tionscnamh m1 Nua

New Dominions (= Xinjiang) na Tiarnais mpl Nua

New English (Ir.) na Nua-Ghaill mpl

New Kingdom, the (Ancient Egypt) an Nua-Ríocht f3

New Model Army, the (Eng.) an Modh-Arm m1 Nua

news item mír f2 nuachta

New Stone Age, the an Nua-Chlochaois f2

New World an Domhan m1 Nua

N.H. Sukhanov N.H. Sukhanov

nihilism s nihileachas m1

nihilist s nihilí m4

Nine Power Pact, the Comhaontú m na Naoi gCumhacht

Nine Years' War, the An Cogadh m1 Naoi mBliana

nobility, the s na huaisle mpl

no man's land idirthalamh m1

no man's land (in First World War) latrach m1 an áir

no man's land (legally disputed) talamh m1 eadrána

nominalism s ainmníochas m1

non-aggression s neamhionsaitheacht f3

non-aggression a neamhionsaitheach a

non-belligerent a neamhchogaíoch a

non-conformist s neamhaontach m1

non-denominational a neamhshainchreidmheach a

No Rent Manifesto Fógra m4 Diúltaithe Cíosa

Norman s Normannach m1

Norman a Normanach a

Norman conquest of England concas m1 na Normannach ar Shasana

North Atlantic Treaty Organisation, the Eagraíocht f3 Chonradh an Atlantaigh Thuaidh

North German Confederation, the Cónaidhm f2 Thuaisceart na Gearmáine

Northern Ireland Civil Rights Association Cumann m1 Chearta Sibhialta Thuaisceart Éireann

North-West Passage, the An Bealach m1 Siar ó Thuaidh

nuclear physicist fisiceoir m3 núicléach

nun s bean f rialta

nuncio s nuinteas m1

Nuremberg Laws Dlíthe mpl Nurnberg

O

Oakboys spl Oakboys mpl

oath s mionn m3

oath of abjuration mionn m3 séanta

Oath of Allegiance An Mionn m3 Dilseachta

oath of homage mionn m3 umhlóide

Oath of Supremacy An Mionn m3 Ceannais

obsolete a as feidhm, i léig

obstacle s constaic f2

obstruction s (in parliament) bacainníocht f3

occupation s (of country, etc.) forghabháil f3

occupied territory críoch f2 faoi fhorghabháil

occupy v (country, etc.) forghabh v

October Revolution, the Réabhlóid f2 Dheireadh Fómhair

oecumenical a éacúiméineach a

OEEC (Organisation for European Economic Co-operation) ECEE (An eagraíocht um Chomhar Eacnamaíochta san Eoraip)

offence s coir f2, cion m3

offensive s ionsaí m (gs -aithe)

office s oifig f2

Office of Arms, the Oifig f2 na nArmas

official s feidhmeannach m1

oil weapon ola f4 mar arm

Old English, the na Sean-Ghaill mpl

oligarchy s olagarcacht f3

On the Revolution of the Heavenly Spheres I dtaobh Imrothlú m na Sféar Neimhe

one man one vote vóta m4 amháin an duine

open-field strip farming feirmeoireacht f3 straidhpeanna oscailte

open-field system córas m1 na bpáirceanna neamhfhálaithe

operation s (Mil.) oibríocht f3

Opium War (Chin.) Cogadh m1 an Óipiam

oppose v cuir v in aghaidh, cuir v in éadan, cuir v i gcoinne

opposition s (in general) cur m in aghaidh, cur m in éadan, cur m i gcoinne

opposition s (Pol.) freasúra m4

oppression s anfhorlann m1

Orangeism s Oráisteachas m1

Orange lodge lóiste m4 Oráisteach

Orangeman s Oráisteach m1

Orange Order, the An tOrd m1 Oráisteach

Oratorian s Oratórach m1

ordeal s oirdéal m1

Orde's Commercial Proposals Moltaí mpl Tráchtála Orde

Ordinances of St. Cloud Orduithe mpl St. Cloud

Ordnance Survey Suirbhéireacht f3 Ordanáis

organisation s eagraíocht f3, eagrú m (gs -raithe)

Organisation of European Economic Co-Operation, the An Eagraíocht f3 um Chomhar Eacnamaíochta san Eoraip

organise v eagraigh v

origin s bunús m1

Orthodox Church, the An Eaglais f2 Cheartchreidmheach

Oslo accords comhaontuithe mpl Osló

ostracise v dúdhiúltaigh v

Ottawa Conference, the Comhdháil f3 Ottawa

Ottoman s Otamánach m1

Ottoman a Otamánach a

outbreak s (of disease) briseadh m amach

outbreak s (of war, hostilities) tús m1 troda

outcome s toradh m1

outdoor relief fóirithint f2 bhaile

outer bailey bábhún m1 lasmuigh

outfield s cianpháirc f2

outlaw s eisreachtaí m4

outlaw a eisreachtach a

outlaw v eisreachtaigh v

outline plan sracphlean m4

overall outline éirim f2 ghinearálta

overlord s ardtiarna m4

P

pacification s síothú m (gs -thaithe)

Pacification of Ghent, the Síothú m Ghent

pacifist s síochánaí m4

pacivism s síochánachas m1

pact s comhaontú m (gs -taithe)

Palatine s Palaitíneach m1

Palatine a Palaitíneach a

Pale, the An Pháil f2

Palestine Authority Údarás m1 na Palaistíne

Palestine National Authority Údarás m1 Náisiúnta na Palaistíne

palisade s sonnach m1, pailis f2

Pan-Slavism s Pan-Slavachas m1

pantheism s paindiachas m1

pantheist s paindiach m1

papacy, the s an phápacht f3

papal a de chuid an Phápa, pápach a

Papal Nuncio Nuinteas m1 an Phápa

papist s pápaire m4

Pardon of Maynooth, the Pardún m1 Mhaigh Nuad

parish s paróiste m4

parliament s parlaimint f2

parliamentarian s parlaiminteoir m3

parliamentary a parlaiminteach a

Parliamentary papers (Hist.) páipéir mpl Pharlaiminte

Parnellite s Parnellíteach m1; duine de lucht leanúna Parnell

partial a claonta a

participation s rannpháirtíocht f3

Particularism s Sainchúiseachas m1

partition s críochdheighilt f2

party s páirtí m4

Party Congress Comhdháil f3 an Pháirtí

Paschal Fire Tine f4 na Cásca

pass v (act of Parliament) rith v

passive resistance frithbheartaíocht f3 shíochánta

passivist s frithbheartaí m4 síochánta

password s focal m1 faire

past, the am m3 atá thart, an t-am m3 a chuaigh thart

patriarch s patrarc m4

patriarchal a patrarcach a

patrician s paitríoch m1

patrician a paitríoch a

patriot s tírghráthóir m3

Patriot Parliament, the An Pharlaimint f2 Thírghrách

Patriot Party, the Páirtí m4 na dTírghráthóirí

patron s pátrún m1

patron s (saint) éarlamh m1

patronage s pátrúnacht f3 under the patronage of faoi phátrúnacht, faoi choimirce

pattern s patrún m1

peace s síocháin f3

peace conference comhdháil f3 síochána

peaceful co-existence cómhaireachtáil f3 shíochánta

peacekeeping operation feachtas m1 síochánaíochta

Peace of Alais Síocháin f3 Alais

Peace of Amiens Síocháin f3 Amiens

Peace of Augsburg Síocháin f3 Augsburg

Peace of God, the Síocháin f3 Dé

Peace of Karlowitz Síocháin f3 Karlowitz

Peace of Lubeck Síocháin f3 Lubeck

Peace of Prague Síocháin f3 Phrág

Peace of Utrecht Síocháin f3 Utrecht

peasant s tuathánach m1

peasantry s tuathánaigh mpl

Peasants' Revolt, the Éirí m4 Amach na dTuathánach

Peep o' Day Boys Peep o' Day Boys

peer s piara m4

Peers Spiritual Piaraí mpl Eaglasta

Peers Temporal Piaraí mpl Tuata

Peking Man (Chin.) Duine m4 Phéicing

penal cross cros f2 ó aimsir na bpéindlíthe

Penal Laws, the Na Péindlíthe mpl

penal servitude pianseirbhís f2

Peninsular War, the Cogadh m1 na Leithinse

people s (in general) (na) daoine mpl, (an) pobal m1

people s (of parish, country, etc.) pobal m1, muintir f2

people s (race, nation etc.) cine m4, náisiún m1

people s (tribe) treibh f2

People's Front, the an Daon-Fhronta m4

People's Republic Daon-Phoblacht f3

Perestroika s peireastráice m4

persecute v déan v géarleanúint

persecution s géarleanúint f (gs -úna)

Persian Royal Route Bealach m1 Ríoga na Peirse

personalities spl (historical) daoine mpl mór le rá

pestilence s plá f4

petit bourgeois (fr) leath-mheánaicme f4

petit bourgeois (fr) leath-mheánaicmeach a

petition s achainí f4

Petition of Rights Achainí f4 um Chearta

petty sessions cúirt f2 ghearr

phalanx s falang m1

philanthropist s daonchara m (gs -ad, pl cairde)

philosophy s fealsúnacht f3

Phoenix Club, the Club m4 an Fhéinics

Phoenix Society, the Cumann m1 an Fhéinics

Phoney War, the An Cogadh m1 Bréige

photograph s grianghraf m1

physical force movement gluaiseacht f3 na láimhe láidre

Pict s Cruithneach m1

Pict a Cruithneach a

Pierce FitzOge Butler Piaras Óg de Buitléir

Piers Óg de Buitléir Piaras Óg de Buitléir

pike s píce m4

pilgrim s oilithreach m1

pilgrimage s oilithreacht f3

Pilgrimage of Grace Oilithreacht f3 an Ghrásta

Pilgrim Fathers, the na Pilgrim Fathers

pioneer s ceannródaí m4, téisclimí m4

pipe roll píobrolla m4

pirate s foghlaí m4 mara

pitched battle cath m3 cóirithe

placeman s (Ir.) áitíneach m1

plague s plá f4

plan s plean m4

Plan of Campaign, the an Plean m4 Beartaíochta

plant v (colony, etc.) plandáil v

plantation s plandáil f3

plantation castle caisleán m1 plandála

planter s plandálaí m4

plated a plátáilte a

plated armour armúr m1 plátáilte

plebeian s pleibeach m1

plebeian a pleibeach a

pleibiscite s pobalbhreith f2

plenipotentiary a lánchumhachtach a

PLO (Palestinian Liberation Organisation) Eagraíocht f3 Shaoirse na Palaistíne, PLO

plot s comhcheilg f2, plota m4

ploughland s (measure of land) seisreach f2 (gs -rí)

pocket borough buirg f2 phóca

pogrom s pogram m1

pointed arch áirse f4 rinneach

policy s beartas m1, polasaí m4

policy of appeasement beartas m1 géillte síthe

policy of economic self-sufficiency beartas m1 neamhthuilleamaí eacnamaíoch

political a polaitiúil a

political career gníomhréim f2 pholaitiúil

politics spl polaitíocht f3

poll-tax s airgead m1 ceann

pontificate s pápaireacht f3

Poole Collection Cnuasach m1 Poole

Poor Law Dlí m4 na mBocht

Poor Law Guardians Bardaigh mpl Dhlí na mBocht

Poor Law Reform Leasú m Dhlí na mBocht

Poor Law Union Aontas m1 Dhlí na mBocht

poor relief fóirithint f2 na mbocht

Popish Plot, the An Chomhcheilg f2 Phápánach

Popular Front, the Fronta m4 an Phobail

popular front for the liberation of Palestine fronta m4 pobail i gcomhair shaoirse na Palaistíne

population s daonra m4

portcullis s geata m4 crochta

poster s postaer m1

post-feudal a iarfheodach a

posthole s lorg m1 cuaille

post-house s (for horses) eachlann f2 phoist

potato blight dúchan m1 na bprátaí

Potsdam Conference, the Comhdháil f3 Potsdam

power s cumhacht f3

power loom seol m1 cumhachta

Power Sharing Executive Coiste m4 Feidhmiúcháin Comhchumhachta

Poyning's Act Acht m3 Poynings

Poyning's Law Dlí m4 Poynings

practicable a indéanta a

practical a praiticiúil a

Praetorian Guard Garda m4 Praetóireach

pragmatic a pragmatach a

pragmatic sanction réimreacht m3 phragmatach

precedent s fasach m1

pre-Christian Ireland Éire f Réamh-Chríostaí, Éire f roimh theacht na Críostaíochta

predestination s réamhchinniúint f3 (gs -úna)

predestine v réamhchinn v

prehistorical times an aimsir f2 réamhstairiúil

prejudice s claontacht f3

prerogative s sainchumas m1

presbyter s preispitéir m3

Presbyterian s Preispitéireach m1

Presbyterian a Preispitéireach a

presbytery s (body of people) cúirt f2 phreispitéireach

presbytery s (Ecc.) sanctóir m3

presbytery s (residence) cléirtheach m (gs -thí, pl -thithe)

Presentation Sisters Siúracha fpl na Toirbhearta

preservation s (of heritage, etc.) caomhnú m (gs -naithe)

president s uachtarán m1

press-gang s buíon f2 phreasála

prestige s gradam m1

pretender s (to throne) éilitheoir m3

primary source foinse f4 phríomha

Primitive Methodists Na Meitidistigh mpl Athbhunaidh

primogeniture s céad-ghinteacht f3, ceart m1 céad-ghinteachta

principality s prionsacht f3

printing s clódóireacht f3

printing press clóphreas m3

privilege s pribhléid f2

Privy Council An Ríchomhairle f4

proclamation s forógra m4

pro-consul s leaschonsal m1

proctor s prócadóir m3

program(me) s clár m1

progress s dul m3 chun cinn

prohibition s cosc m1, toirmeasc m1

project s tionscadal m1

proletariat s prólatáireacht f3

prominence s suntasacht f3, ardréim f2

Promised Land , the Tír f2 Tairngire

propaganda s bolscaireacht f3

property s maoin f2

property s (of possessions) sealúchas m1

proportional representation ionadaíocht f3 chionmhar

proposal s moladh m (gs -lta)

proprietor s dílseánach m1

proscribe v (outlaw) eisreachtaigh v

proscribe v (prohibit) toirmisc v

proscription s (of person) eisreachtú m (gs -taithe)

proscription s (of practice, etc.) toirmeasc m1

prosperity s rath m3, rathúnas m1

protection s coimirce f4, coimirciú m (gs -ithe)

protection s (Com. etc.) cosaint f3

protectionism s (Com. etc.) cosantachas m1

protectionist a (Com. etc.) cosantach a

protective a cosantach a

protector s coimirceoir m3, cosantóir m3

protectorate s (Eng.) an Chosantóireacht f3

protectorate s (state, country) coimirceas m1

protest s agóid f2

protest v déan v agóid, agóid v

Protestant s Protastúnach m1

Protestantism s Protastúnachas m1

Protestant League, the An Léig f2 Phrotastúnach

Protestant Reformation, the An Reifirméisean m1 Protastúnach

protestor s agóideoir m3

Pro-Treaty a (Ir.) ar thaobh m1 an Chonartha

province s cúige m4

province s (Ecc., Rom.Hist.) proibhinse f4

provincial council comhairle f4 cúige

provincial council (Ecc.) comhairle f4 proibhinse

provision s (of act, treaty etc.) foráil f3

provision v foráil v

provisional a sealadach a

provisional government rialtas m1 sealadach

Public Safety Bill, the An Bille m4 Cosanta Poiblí

Punic Wars, the Na Cogaí mpl Púnacha

puppet government rialtas m1 soip

purge s purgú m (gs -aithe)

purge v purgaigh v

Puritan s Piúratánach m1

Puritan a Piúratánach a

Q

quadrangle s cearnóg f2

quadrant s ceathramhán m1

Quadruple Alliance, the Comhaontas m1 na gCeithre Chumhacht

quaestor s caestóir m3

Quaker s Ball m1 de Chumann na gCairde

Quakers, the spl Cumann m1 na gCairde, na Caecair mpl

quartering s cur m1 ar ceathrúin

quartering s (Ir.) coinmheadh m1

quarter sessions ceathrúsheisiúin mpl

queen s banríon f3

Queen's Colleges Coláistí mpl na Ríona

Quirinal s Cuireanál m1

quit rent cíos m3 cúiteach

Quit Rent Office Oifig f2 an Chíosa Chúitigh

Races of Castlebar, the Rásaí mpl Chaisleán an Bharraigh

rack rent ainchíos m3

radical s radacach m1

radio broadcasts craoltaí raidió

rampart s múr m1 cosanta

raparee s ropaire m4

rationalism s réasúnachas m1

rationalist s réasúnaí m4

rebel s reibiliúnaí m4

rebel a reibiliúnach a

rebellion s reibiliún m1, éirí m4 amach

recall v (person) athghairm f2

recant v séan v

reconquer v athghabh v

reconquest s athghabháil f3

reconstruct v (the past, etc.) athchruthaigh v

reconstruction s atógáil f3

reconstruction s (Amer.) Ré f4 na hAtógála

recovery s (Mil.) téarnamh m1

recusant s séantaí m4

Red Terror, the An Sceimhle m4 Dearg

refectory s proinnteach m (gs -tí)

referendum s reifreann m1

reform s leasú m (gs -saithe), leasúchán m1

reform v leasaigh v

Reformation, the an Reifirméisean m1

Reform Bill Bille m4 Leasúcháin

reformer s leasaitheoir m3

reforming policy beartas m1 leasúcháin

refugee s teifeach m1

regency s leasríocht f3

regent s leasrí m4

regime s riailréim f2

regiment s reisimint f2

Registry of Deeds Clárlann f2 na nGníomhas

Regular s (Ir.) Rialtach m1

regular clergy an chléir f2 rialta

reign s réimeas m1

Reign of Terror, the (Fr.) Ré f4 an Uafáis

Reinsurance Treaty, the An Conradh m Athárachais

relations spl (between people, states etc.) caidreamh m1

relief s faoiseamh m1, fóirithint f2

religion s reiligiún m1

religious a reiligiúnach a

religious organisation eagraíocht f3 reiligiúnda

religious struggle coinbhlíocht f3 reiligiún

religious toleration caoinfhulaingt f reiligiún

remains spl iarsmaí mpl

remonstrance s gearán m1

removal s aistriú m (gs -rithe)

Renaissance s Renaissance m4

Renaissance, the An Renaissance, An Athbheochan f3

Renaissance man fear m1 an Renaissance [más gá, ach b’fhearr teacht timpeall air san aistriúchán]

renegade s tréigtheoir m3

renegade s (Ecc.) séantóir m3

rent s cíos m3

renunciation s diúltú m (gs -taithe)

reparation s cúiteamh m1

Reparations Commission Coimisiún m1 Cúitimh

repeal s aisghairm f2

repeal s (Ir.) Reipéil m4, Aisghairm f2 an Aontais

Repeal of Corn Laws Aisghairm f2 Dhlíthe an Arbhair

Repeal Rent Cíos m3 an Reipéil

represent v déan v ionadaíocht, ionadaigh v

representation s ionadaíocht f3

representative body comhlacht m3 ionadaíochta

reprieve s spásas m1

reprieve s (Jur.) imalartú m (gs -taithe)

reprieve v tabhair v spásas

reprieve v (Jur.) imalartaigh v

reprisals spl bearta mpl díoltais

republic s poblacht f3

republican s poblachtach m1

republican a poblachtach a

Republican Executive, the Coiste m4 Feidhmiúcháin na Poblachta

republicanism s poblachtachas m1

repudiate v séan v

requisition s foréileamh m1

rescript s athscript f2

resident magistrate giúistís f2 cónaitheach

resign v éirigh v as

resignation s éirí m4 as

resistance s frithbheartaíocht f3

Resistance and Liberation Day Lá m na Frithbheartaíochta agus na Saoirse

Resistance Movement, the An Ghluaiseacht f3 Fhrithbheartaíochta

Resolutions of the United Irishmen na rúin mpl a rith na hÉireannaigh Aontaithe

resource-based methodology modheolaíocht f3 bunaithe ar fhoinsí

rest house teach m aíochta

restoration s (of king) athghairm f2

restrain v srian v

restrict v teorannaigh v

restriction s (trade) srianadh m (gs -nta)

resurgence s athéirí m4

resurgent a athéiríoch a

retire v (Mil.) cúlaigh v

revenue s ioncam m1, teacht m3 isteach, fáltas m1

reversal s (of sentence, decree, etc.) freaschur m1

revise v athbhreithnigh v

revisionism s athbhreithniúchas m1

revisionist s athbhreithniúchóir m3

revival s athbheochan f3

revival s (Ir.) téarnamh m1

revocation s aisghairm f2

revolt s éirí m4 amach

revolution s réabhlóid f2

revolutionary s réabhlóidí m4

revolutionary a réabhlóideach a

revolutionary tribunal cúirt f2 réabhlóide

revolutionism s réabhlóideachas m1

Ribbonmen spl Ribínigh spl, Ribbonmen spl

right s ceart m1

right, the s (Pol.) an eite f4 dheas

rightist s deasach m1

right of veto ceart m1 crosta

rights of man cearta mpl an duine, cearta mpl daonna

right to national self-determination ceart m1 féinchinntiúcháinnáisiúnta

ring fort ráth m3, lios m3

riot s círéib f2

rising s éirí m4 amach

rite s deasghnáth m3

ritual s deasghnáth m3

ritual a deasghnáthach a

rivalry s iomaíocht f3

Roaring Twenties, the Na Fichidí fpl Scairteacha

Robespierre the Incorruptible Robespierre m4 Dochlaonta

Rockites spl Rockites mpl

rogue Arab states stáit mpl Arabacha bhradacha

role s páirt f2, ról m1, cion m4 feidhme

role of women ról m1 na mban

roll s (document) rolla m4

Roman Empire Impireacht f3 na Róimhe

Romanesque a Rómhánúil a

romantic s rómánsaí m4

romantic a rómánsach a

romanticism s rómánsaíocht f3

romanticism s (of movement) rómánsachas m1

Rome-Berlin Axis, the Ais f2 Róimh-Bheirlín, an

roof box bosca m4 dín

Roof of The World Na Sléibhte mpl is Airde ar Domhan

rotten borough buirg f2 bhánaithe

Roundheads spl Maolchinn mpl

round tower cloigtheach m (gs -thí)

rowler s rabhlaer m3

royal a ríoga a

royal charter cairt f2 ríoga

royal city cathair f ríoga

royal council comhairle f4 ríoga

royal decree ordú m an rí

Royal Dublin Society, the Cumann m1 Ríoga Bhaile Átha Cliath

Royal Irish Academy and the Royal Dublin Society Joint Committee on Historical Instruments,

The Comhchoiste m4 Acadamh Ríoga na hÉireann agus Chumann Ríoga Bhaile Átha Cliath um Uirlisí

Stairiúla

Royal Irish Constabulary, the Constáblacht m4 Ríoga na hÉireann

royalism s ríogachas m1

royalist a ríogaí a

Royal Navy, the an Cabhlach m1 Ríoga

royal revenue ioncam m1 an rí

rubbish pit (in archaeological site) clais f2 dramhaíle

ruins spl (of buildings) fothracha mpl

rule s riail f (gs -alach)

Rule of St. Benedict Riail f5 San Beinidict

ruler s rialtóir m3

ruler s (Early Ir.) flaith m3, rí m4

rundale s rondáil f3

Russian Revolution, the Réabhlóid f2 na Rúise

Russian Zone Crios m3 Rúiseach

Russo-Japanese War, the An Cogadh m1 Rúis-Seapánach

S

sabotage s sabaitéireacht f3

saboteur s sabaitéir m3

safeguard s coimirce f4

safeguard s (in treaty etc.) comha f4

safeguard v cumhdaigh v

Saint Brendan's voyage iomramh m1 Bhréanainn

Saladin s Saladan m1

Salic Law Dlí m4 Saileach

sanction s (Com.) smachtbhanna m4

sanction s (pragmatic) réimreacht m3

sanctuary s tearmann m1

sanctuary s (Ecc.) sanctóir m3

sans-culotte s sans-culotte m4 (pl sans-culottes)

Sasanian a Sasánach a

Sasanian Empire an Impireacht f3 Shasánach

Sasanians spl (tribe) na Sasánaigh mpl

saturation bombing bratbhuamáil f3

sceptic s sceipteach m1

sceptre s ríshlat f2

schism s siosma m4

Schmalkaldic League, the Léig f2 Schmalkalden

scholar s scoláire m4

scholastic s scolaí m4

scholastic a scolaíoch a

scholasticism s scolaíochas m1

scholastic theology diagacht f3 scolaíoch

School of Athens Scoil f2 na hAithine

Scientific Revolution, the An Réabhlóid f2 Eolaíoch

scientist s eolaí m4

Scramble for Africa, the an Sciobadh m ar an Afraic

sculpture s dealbhóireacht f3

SDLP Páirtí m4 Sóisialach Daonlathach an Lucht Oibre

Sea Fencibles Sea Fencibles

sea power (of country) cumhacht f3 ar muir

sea routes bealaí mpl farraige

secede v scar v le, dealaigh v ó

seceder s scarthóir m3, dealaitheoir m3

secession s scaradh m (gs -rtha), dealú m (gs -laithe)

secessionist s scaradóir m3, dealaitheoir m3

Second Catholic Reformation, the An Dara Reifirméisean m1 Caitliceach

Second International, the An Dara a hIdirnáisiúntas

secretariat s rúnaíocht f3

secretary of state rúnaí m4 stáit

secret oathbound society cumann m1 rúnda faoi mhionn

sect s seict f2

sectarian s seicteach m1

sectarian a seicteach a

section s (in law, act etc.) alt m1

sectors spl ceantair mpl

secular a saolta a

secular clergy an ghnáthchléir f2

secularise v (of land etc.) dí-eaglaisigh v

secularise v (of person) tuathaigh v

security s slándáil f3

Security Council, the (UN) An Chomhairle f4 Shlándála

security zone crios m3 slándála

sedition s ceannairc f2

selective protection cosaint f3 roghnach

self-government s féinriail f (gs -alach), féinrialtas m1

Seljuk s Seilsiúc m1

Seljuk Turks Turcaigh mpl Sheilsiúic

senate s seanad m1

senator s seanadóir m3

sentry s fairtheoir m3

separatist s scarúnaí m4

Serb s Seirbiach m1

Serbian a Seirbiach a

serf s seirfeach m1

serfdom s seirfeachas m1

servitor s seirbheoir m3

settle v (of dispute etc.) socraigh v

settle v (of people, place etc.) lonnaigh v

settle-bed s leaba f shuíocháin

settlement s (in dispute etc.) socraíocht f3, socrú m (gs -raithe)

settlement s (of people etc.) lonnaíocht f3

settler s coilíneach m1, lonnaitheoir m3

sextant s seiseamhán m1

Shannon Hydro-electric Scheme Scéim f2 Hidrileictreach na Sionainne

shell keep daingean m1 cuasach

sheriff s sirriam m4 (pl -maí)

shire s sír f2

shire v sírigh v

shiring s síriú m (gs -ithe)

shirt of mail léine f4 mháilleach

shock tactics beartaíocht f3 turrainge

siege s léigear m1, imshuí m4

siege tower túr m1 léigir

siege weapons airm mpl léigir

silk route bealach m1 an tsíoda

Single European Act An Ionstraim f2 Eorpach Aonair

Sino-Japanese War An Cogadh m1 Sín-Seapánach

Sir Henry Bagnell (Nine Years War) Sir Henry Bagenal

site s láithreán m1

situation s (circumstances etc.) staid f2, cor m1

situation s (place) suíomh m1

Six Articles, the Na Sé hAirteagail

Sixth of George I Sé Seoirse I, Acht an tSéú Bliain de Réimeas Sheoirse I

skirmish s scirmis f2, coimheascar m1

Slav s Slavach m1

Slav a Slavach a

slave s sclábhaí m4, daor m1, (Brehon Laws) mogh m3

slavery s daoirse f4

slavery s (Brehon Laws) moghsaine f4

slavery s sclábhaíocht f3

slave trade trádáil f3 sclábhaithe

slide (diapositive) sleamhnán m1

Slovak s Slóvacach m1

Slovak a Slóvacach a

Slovene s Slóivéanach m1

Slovene a Slóivéanach a

slum s sluma m4

smuggle v smuigleáil v

smuggler s smuigleálaí m4

snapshot maps léarscáileanna fpl d'am na huaire

sniper s snípéir m3

social a sóisialta a

social benefit leas m3 sóisialta

social change athruithe mpl sóisialta

Social Contract, the an Conradh m Sóisialta

social democracy daonlathas m1 sóisialta

Social Democratic and Labour Party Páirtí m4 Sóisialta Daonlathach Lucht Oibre

socialism s sóisialachas m1

Socialism in one Country An Sóisialachas m1 in aon Tír Amháin

socialist s sóisialaí m4

socialist a sóisialach a

social welfare leas m3 sóisialach

society s (association) cumann m1

society s (in general) sochaí f4

Society for the Preservation of the Irish Language, the Cumann m1 Buan-Choimeádtha na Gaedhilge

Society of Jesus, the Cumann m1 Íosa

Society of United Irishmen, the Cumann m1 na nÉireannach Aontaithe

sociocultural history stair f2 shoch-chultúrtha

Sogdian a Sogdánach a

Sogdians spl (tribe) Na Sogdánaigh mpl

Solemn League and Covenant, the an Conradh m1 agus Cúnant m1 Sollúnta

Solicitor General Aturnae m4 Ginearálta

soup kitchen s teach m súip

sources spl (of conflict etc.) cúiseanna fpl

sources spl (of historical information) foinsí fpl

sources of conflict cúiseanna fpl le coimhlint

sovereignty s flaitheas m1, ceannas m1

soviet s (group) sóivéid f2

soviet s (person) sóivéadach m1

sovietism s sóivéadachas m1

space exploration spástaiscéalaíocht f3

Space Race spásrás m3

Spanish Fury, the an Cuthach m1 Spáinneach

speaker s (in parliament) ceann m1 comhairle

special constabulary constáblacht f3 speisialta

sphere of influence réimse m4 tionchair

spice s spíosra m4

spice route bealach m1 na spíosraí

spiral design gréas m3 bíseach

spiral staircase staighre m4 bíse

spiritual peer piara m4 eaglasta

split s scoilt f2, deighilt f2

Spring & Autumn Period Tréimhse f4 an Earraigh agus an Fhómhair

squire s scuibhéir m3

squireen s scuibhéirín m4, boicín m4

stage-coach s cóiste m4 scítheanna

Stamp Act, 1765 An tAcht m3 Stampa, 1765

state s (of affairs etc.) staid f2

state s (political entity) stát m1

state church eaglais f2 stáit

state city státchathair f (gs -thrach)

statecraft s státaireacht f3

state government státrialtas m1

statesman s státaire m4

statesmanship s státaireacht f3

state-sponsored a stát-tionscanta a

static war cogadh m1 statach

status s stádas m1

status symbol comhartha m4 stádais

statute s reacht m3

Statute Law Reform Office Oifig f2 um Athchóiriú an Dlí Reachtúil

Statute of Catalonia, the Reacht m3 na Catalóine

Statute of Westminster, the Reacht m3 Westminster (Statute

Statutes of Kilkenny, the Reachtanna mpl Chill Chainnigh

St. Canice's Cathedral Ardeaglais f2 Naomh Cainneach

Steelboys spl Steelboys

steward s stíobhard m1

St. John’s gospel soiscéal m1 Eoin

stocks spl ceapa mpl, an ceap m1

Stone Age, the An Chlochaois f2

storming of the Bastille Forghabháil f3 an Bastille

Stowe Missal, the Leabhar m1 Aifrinn Stowe

St. Patrick’s Bell Shrine Scrín f2 Phádraig

St. Patrick’s Cathedral Ard-Eaglais f2 Phádraig

Strabo s (Gk. historian) Strabó m4

straits of Tiran Caolas m1 Tiran

stratagem s beart m1 straitéise

strategy s straitéis f2

strike s (labour) stailc f2

strike breaker bristeoir m3 stailce

struggle s coimhlint f2

subdivision of holdings foroinnt f2 gabháltas

subdue v smachtaigh v

subject s (person) géillseanach m1

subject v cuir v faoi smacht

subject state stát m1 faoi ghéillsine

submarine s fomhuireán m1, (F.) bád m1 faoi thoinn

submission s géilleadh m (gs -llte)

substitute s ionadaí m4

substitute v malartaigh v

succession s comharbas m1

successor s comharba m4

suffrage s ceart m1 vótála, vótáil f3

suffragette s sufraigéid f2

Sulla's Proscriptions Eisreachtuithe mpl Sulla

sultan s sabhdán m1

Sumeria s an tSuiméir f2

Sumerians spl na Suiméaraigh mpl

summon v (parliament etc.) tionóil v

Sunningdale Agreement, the Comhaontú m Sunningdale

Superpower s Sárchumhacht f3

suppression s cur m1 faoi chois, (of monasteries, etc.) dúnadh m (gs -nta)

supremacy s ceannas m1, ardcheannas m1

supreme commander ardcheannasaí m4

Supreme Council, the An Ardchomhairle f4

Supreme Court, the An Chúirt f2 Uachtarach

Supreme Executive, the Ardchomhairle f4 Feidhmiúcháin

Supreme Governor, the an tArdghobharnóir m3

Supreme Headquarters of Allied Powers in Europe Príomh-Oifig f2 na gCumhachtaí Comhghuaillíocha san Eoraip

surrender s géilleadh m (gs -llte)

Surrender and Regrant Géilleadh m agus Athbhronnadh m

surrender at Yorktown An Géilleadh m in Yorktown

survey s suirbhé m4, suirbhéireacht f3

suspension s cur m1 ar fionraí, fionraí f4

suspensory veto cros f2 fhionraíoch

suzerainty s ardtiarnas m1

sweatshop s siopa m4 allais

Swinging Sixties, the na seascaidí mpl saorálacha

syndicalist s sindeacáiteach m1

syndicalist a sindeacáiteach a

synod s sionad m1

system s córas m1

T

tactics spl beartaíocht f3

Taiping Rebellion (Chin.) Éirí m4 Amach Taiping

tallon iron iarann m1 Iodálach

Tara Brooch, the Dealg f2 na Teamhrach

tariff s taraif f2

tariff barriers bacainní fpl taraifí

task cards tasc-chártaí mpl

tax s cáin f (gs cánach)

taxation s cánachas m1

technology s teicneolaíocht f3

Temperance Movement Gluaiseacht f3 in aghaidh an Ólacháin

Templar s (Mediev.) Teamplóir m3

Temple of Jupiter Teampall m1 Iúpatair

temples of worship teampaill mpl adhartha

temporal peer piara m4 tuata

temporising s righniú m (gs -ithe)

tenant s tionónta m4

tenant-at-fixed-rent s tionónta m4 ar chíos socair

tenant-at-will s tionónta m4 ar toil

tenant farmer feirmeoir m3 tionóntach

tenant in chief s príomhthionónta m4

Tenant League, the Léig f2 na dTionóntaí

tenant of good merit tionónta m4 an dea-thuillteanais

Tenant Right League, the Léig f2 Chearta na dTionóntaí

Tenant Right Movement, the Gluaiseacht f3 Chearta na dTionóntaí

Ten Hours Movement, the Gluaiseacht f3 na nDeich nUaire

Tennis Court Oath, the Mionn m3 na Cúirte Leadóige

Tenochtitlán s Tenochtitlán m4

tension s teannas m1

terror s uafás m1, sceimhle m4

terrorism s sceimhlitheoireacht f3

terrorist s sceimhlitheoir m3

terrorize v sceimhligh v

Teutonic s Teotanach m1

Teutonic a Teotanach a

theism s diachas m1

theocracy s dialathas m1

theology s diagacht f3

Third Estate, the An Tríú a hEastát

Thirty Years War, the An Cogadh m1 Tríocha Bliain

Thomas FitzAnthony Tomás Mac Andáin

Thomas of Canterbury Thomas of Canterbury

Thomism s Tómachas m1

three field system córas m1 na dtrí pháirc

Three Fs, the (Fair Rent, Free Sale, Fixity of Tenure) Na Trí F-anna (Cíos Cothrom, Ceart Díol, Cinnteacht Seilbhe)

Tiger militia mílíste m4 na dTíogar

time capsule taisce f4 ama

time chart cairt f2 ama

Timur the Lame (Hist.) Timur Bacach

tithe s deachú f (gs -chún)

tithe settlement socrú m faoi na deachúna

Tithe War, the Cogadh m1 na nDeachúna

title s teideal m1

title of nobility teideal m1 uaisleachta

tolerate v lig v le, glac v le

toleration s (religious etc.) caoinfhulaingt f (gs -ingthe)

toll s dola m4

tools spl uirlisí fpl

Tories, the (Ir.) na Tóraithe mpl

tortoise tactic cleas m1 an sceallbhoilg

Tory s Tóraí m4

totalitarianism s ollsmachtachas m1

tournament s (Mediev.) turnaimint f2

tower house túrtheach m (gs -thí)

town s baile m4, baile m4 mór

townland s baile m4 fearainn

town walls ballaí mpl baile

trade s trádáil f3

trade agreement comhaontú m trádála

trade route trádbhealach m1

trade union ceardchumann m1

Trade Union Movement, the Gluaiseacht f3 an Cheardchumannachais

trail booklets rianleabhráin mpl

transplantation s aistriú m (gs -ithe)

Transplantation to Connacht, the an tAistriú m go Connachta

transport s iompar m1

transportation s cur m1 an loch amach

Transport Revolution, the An Réabhlóid f2 sna Córais Iompair

transubstantiation s transubstaintiú m (gs -ithe)

treason s tréas m3

treasury s ciste m4 an stáit, státchiste m4

treaty s conradh m (gs conartha)

Treaty of Mellifont, the Conradh m na Mainistreach Móire

Treaty of Rome, the Conradh m na Róimhe

Treaty Stone, the Cloch f2 an Chonartha

trench warfare cogaíocht f3 trinsí

trend s treocht f3

tribe s treibh f2

tribunal s binse m4

tribunal s (revolutionary) cúirt f2

Tribunate, the (Fr.) an Treabhannáid f2

tribune s treabhann m1

tribute s cíos m3

Tripartite Agreement An Comhaontú m Tríthaobhach

Triple Alliance, the An Comhaontas m1 Triarach

Triple Entente, the An Entente Triarach

trireme s tríréim f2

triumph s caithréim f2

Triumphal Arch Áirse f4 an Bhua

triumvirate s triúracht f3

Trojan War, the Cogadh m1 na Traí

truce s sos m3 cogaidh

Truce of God Sos m3 Dé

Truman doctrine teagasc m1 Truman

trumpet design gréas m3 truimpéadach

Tsar s Sár m1

Tsarina s Bansár m1

Tudor s Túdarach m1

Tudor a Túdarach a

Tudor a (in names) Túdar m1

Turk s Turcach m1

turnpike s paidhc f2

turnpike road bóthar m1 paidhce

tyranny s tíorántacht f3

tyrant s tíoránach m1

U

U-Boat s U-Bhád m1, fomhuireán m1 Gearmánach

Ulster Custom, the Gnás m1 Uladh

Ulster Plantation, the Plandáil f3 Uladh

Ulster Provisional Government Rialtas m1 Sealadach Uladh

Ulster Unionist Aontachtaí m4 Ultach

Ulster Unionists, the Aontachtaithe mpl Uladh

Ulster Unionist Council Comhairle f4 Aontachtaithe Uladh

Ulster Volunteers, the Óglaigh mpl Uladh

Ulster Volunteer Force, the Óglaigh mpl Uladh

Ulster Workers' Council Comhairle f4 Oibrithe Uladh

ultimatum s fógra m4 deiridh

Ultramontane a Ultramontánach a

Ultramontanist s Ultramontánaí m4

unconditional surrender géilleadh m gan chomha

underdeveloped a tearcfhorbartha a

Under-Secretary s Fo-Rúnaí m4

undertaker s (Ir.) gealltóir m3

unification s aontú m (gs -taithe)

Union, the (Ir.) An tAontas m1

unionism s (Ir.) aontachas m1

Unionist s (Ir.) Aontachtaí m1

Unionist a (Ir.) aontachtach a

Union of Soviet Socialist Republics (USSR) Aontas m1 na bPoblachtaí Sóivéadacha Sóisialacha (APSS)

United Irish League, the Léig f2 na nÉireannach Aontaithe

United Irishmen, the na hÉireannaigh mpl Aontaithe, Cumann m1 na nÉireannach Aontaithe

United Kingdom, the An Ríocht f3 Aontaithe

United Nations, the Na Náisiúin mpl Aontaithe

United Nations Educational, Scientific and Cultural Organisation (UNESCO) Eagraíocht f3 Oideachais, Eolaíochta agus Chultúir na Náisiún Aontaithe (EOECNA)

United Nations Emergency Force Fórsa m4 Éigeandála na Náisiún Aontaithe

United Nations International Children's Emergency Fund Ciste m4 Éigeandála Idirnáisiúnta na Náisiún Aontaithe do Pháistí, Ciste m4 Leanaí na Náisiún Aontaithe

United Nations Organisation (UNO) Eagraíocht f3 na Náisiún Aontaithe (ENA)

United Nations Truce Supervisory Organisation Eagras m1 na Náisiún Aontaithe um Maoirseacht ar Shos Cogaidh

United States Congress Comhdháil f3 na Stát Aontaithe

universal disarmament dí-armáil f3 uilechoitinn/uilíoch

unrest s corraíl f3

unstable a (government etc.) neamhchobhsaí a

upper class, the an uasaicme f4

urbanisation s uirbiú m (gs -ithe)

urban life saol m1 uirbeach

Ursulines, the na hUrsalaigh mpl

V

valid a bailí a

validity s bailíocht f3

Vandal s Vandal m1

Vandal a Vandalach a

varied diet réim f2 ilchineálach bia

vassal s vasáilleach m1

vassal a vasáilleach a

vassal state stát m1 vasáilleach

veteran s (Mil.) ársa m4

veto s cros f2, crosadh m (gs -sta)

veto v cros v

veto clause alt m1 crosta

viaduct railway iarnród m1 tarbhealaigh

vicar-general s biocáire m4 ginearálta

Viceroy s Fear m1 Ionaid an Rí

Victorian s Victeoiriach m1

Victorian a Victeoiriach a

Viking s Lochlannach m1, Uigingeach m1

Viking a Lochlannach a, Uigingeach a

village manor mainéar m1 sráidbhaile

villein s villéineach m1

violate v sáraigh v

Visigoth s Viseagotach m1

Visigoth a Viseagotach a

visual sources foinsí fpl pictiúrtha

volunteer s (Ir.) óglach m1

volunteer a deonach a

Volunteer Convention, the Comhdháil f3 na nÓglach

vote s vóta m4

W

walled city cathair f5 mhúrtha

walled garden garraí m4 daingean

Wall Street Crash, the Cliseadh m Wall Street

wall walk siúlán m1 na bhfairtheoirí

wandering s fánaíocht f3

war s cogadh m1

ward s (of town) barda m4

warden s bardach m1

warfare s cogaíocht f3

war guilt clause clásál m1 ciontachta cogaidh

War of Austrian Succession, the Cogadh m1 Chomharbas na hOstaire

War of Devolution, the Cogadh m1 na Déabhlóide

War Office, the An Oifig f2 Chogaidh

War of Independence, the Cogadh m1 na Saoirse

war of liberation cogadh m (na) saoirse

War of the Holy Alliance, the Cogadh m1 an Chomhaontais Naofa

War of the League of Augsburg, the Cogadh m1 Léig Augsburg

War of the Roses, the Cogadh m1 na Rósanna

War of the Spanish Succession, the Cogadh m1 Chomharbas na Spáinne

Warsaw Pact Comhaontú m Vársá

wash set foireann f2 níocháin

wasters spl (landlords) tiarnaí mpl talún a bhí ina gcaifeacháin

water frame fráma m4 uisce

Water Resources Working Group Grúpa m4 Oibre na nAcmhainní Uisce

watershed s cor m1 cinniúna

way of life modh m3 maireachtála

welfare state stát m1 leasa shóisialaigh

Wesleyan Methodists Meitidistigh mpl Wesley

West Bank, the An Bruach m1 Thiar

West Bloc Bloc m1 an Iarthair

Western Front, the An Fronta m1 Thiar

westernise v iartharaigh v

Westport House Teach m Westport

Whig s Fuig m4, pl Fuigeanna

Whiteboys, the na Buachaillí mpl Bána

Whites spl (Russ.) Bánaigh mpl

White Terror, the an Sceimhle m4 Bán

Wild Geese, the na Géanna fpl Fiáine

Williamite War, the Cogadh m1 an Dá Rí, Cogadh m1 Rí Liam

William the Conqueror Liam Concar

winter at Valley Forge campa m4 geimhridh in Valley Forge

women’s suffrage ceart m1 vótála do mhná

woodcutter s gearrthóir m3 adhmaid

Wooden Horse, the (Gk. Myth.) Capall m1 Adhmaid na Traí

work s obair f2 (gs oibre)

workers spl lucht m3 oibre

workhouse s teach m na mbocht

work sheets bileoga fpl saothair

World War 1 An Chéad a Chogadh Domhanda

World War 2 An Dara a Cogadh Domhanda

writ s eascaire m4

XYZ

Yalta Conference, the Comhdháil f3 Yalta

yeoman s gíománach m1

yeomanry s gíománra m4

Young Ireland Éire f Óg

Young Irelanders, the Na Éireannaigh mpl Óga

Young Italy An Iodáil f2 Óg

Young Turks, the Na Turcaigh mpl Óga

zemstvo s seimstvea m4

Zionism s Siónachas m1

Zionist s siónach m1

Zionist a siónach a

Zoroaster s Sóróstar m1

Zoroastrians spl Na Sóróstaraigh mpl

N.H. Sukhanov N.H. Sukhanov

O

P

Q

Robespierre the Incorruptible Robespierre m4 Dochlaonta

S

Stamp Act, 1765 An tAcht m3 Stampa, 1765

T

U

V

W

XYZ

Intolerable Acts Achtanna mpl Dofhulaingthe

Stamp Act, 1765 An tAcht m3 Stampa, 1765