acmhainn.ie

Oideas - Eanáir 2006

Is é atá in Oideas sraith de cheachtanna aistriúcháin atá bunaithe ar na ceardlanna ‘Ó Bhéarla go Gaeilge’ a reáchtáladh faoi choimirce Fhoras na Gaeilge le linn 2001/2002.
Ó mhí go mí, beifear ag cur síos ar ghnéithe den aistriúchán a chothaíonn fadhbanna d’aistritheoirí. Cuirfear ceachtanna agus aistriúcháin shamplacha ar fáil freisin, chun gur féidir le haistritheoirí dul i ngleic leis na fadhbanna éagsúla.

(CLICEÁIL ANSEO LE HAGHAIDH LIOSTA NA GCEACHTANNA AR FAD GO DTÍ SEO)


"Studies in Modern Irish, Part II" - Ceacht 25

(Is é an chéad leabhar eile atá le foilsiú sa tsraith ‘Athchló’ ná Studies in Modern Irish, Part II leis an Athair  Gearóid Ó Nualláin, a d’fhoilsigh Comhlacht Oideachais na hÉireann sa bhliain 1920. Ba ar an aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge a dhírigh an Nuallánach san imleabhar seo. Ba é an cur chuige a bhí aige ná sleachta Béarla a thabhairt agus iarraidh ar léitheoirí iad a aistriú. Cuireann sé a aistriúchán féin i láthair ansin, chomh maith le tráchtaireacht ar phointí deacrachta sa téacs. Tá cuid de na téacsanna, ar téacsanna liteartha ar fad iad, seanaimseartha go maith, agus tá cuid de na ‘rialacha aistriúcháin’ a mholann an Nuallánach róghinearálta ar fad. Ina ainneoin sin ar fad, is leabhar ar fónamh é agus gheobhaidh aistritheoirí comhairle a leasa ann.)

Seo thíos an 25ú ceacht aistriúcháin, a thabharfaidh blaiseadh daoibh ar a bhfuil sa leabhar. Antain Mac Lochlainn agus Ariel Killick a chóirigh an téacs bunaidh.

 
Gaeilge a chur ar an mBéarla seo:
It is very certain that no man is fit for everthing; but it is almost as certain, too, that there is scarce any one man who is not fit for something, which something nature plainly points out to him by giving him a tendency and propriety to it. Every man finds in himself, either from nature or education (for they are hard to distinguish) a particular bent and disposition to some particular character; and his struggling against it is the fruitless and endless labour of Sisyphus. Let him follow and cultivate that vocation; he will succeed in it, and be considerable in one way at least; whereas if he departs from it he will be inconsiderable and perhaps ridiculous. – (Chesterfield).
 

Tráchtaireacht:

'No man is fit for' – 'nach é an uile dhuine a d’fhéadfadh...'; 'but' – 'más ea'; 'which something nature plainly points out' – 'Ní deacair dó an obair sin a aithint. Taispeánann Dia dó í'; 'by giving him' – begin with  - 'is amhlaidh'; 'a tendency and propriety to it' – 'fonn faoi leith air chuici, agus oireann sí dó ar chuma nach n-oirfeadh aon obair eile dó'; 'his struggling... Sisyphus' – 'níorbh aon mhaith dó bheith ag cur ina gcoinne. Bheadh sé chomh fuar aige cur ina gcoinne agus a bhí sé ag Sisifeas an chloch úd a chur an cnoc úd suas roimhe (the 'labour' must be specified in Irish); 'Let him...'  - say 'Ach má...'; 'be considerable' – 'beidh meas air'; 'in one way at least' – 'de bharr na hoibre sin, murab ionann is aon obair eile'; 'whereas' – 'ar an taobh eile de.'
 

Aistriúchán Eiseamláireach:

Is deimhin nach é an uile dhuine a d’fhéadfadh an uile ní a dhéanamh go maith. Más ea, is cinnte, leis, gur ar éigin atá éinne ann nárbh fhéidir dó obair éigin a dhéanamh ar fheabhas, ach cur chuige. Ní deacair dó an obair sin a aithint, mar taispeánann Dia dó í. Is amhlaidh a bhíonn fonn faoi leith air chuici, agus oireann sí dó ar chuma nach n-oirfeadh aon obair eile dó. Is deacair a rá cé acu dúchas nó tabhairt suas faoi ndeara an fonn sin a bheith ar an duine, ná an oiriúnacht sin san obair. Ach is léir go mbíonn an dá rud ann, agus nárbh aon mhaith dó bheith ag cur ina gcoinne. Bheadh sé chomh fuar aige bheith ag cur ina gcoinne agus a bhí sé ag Siseafas an chloch úd a chur an cnoc úd suas roimhe. Ach má ligtear don fhonn agus má leantar den obair, éireoidh leis an duine, agus beidh meas air de bharr na hoibre sin, murab ionann is aon obair eile. Ar an taobh eile de, má thugann sé faillí san obair ní bheidh meas ag éinne air, agus b’fhéidir, in ionad meas a bheith air, gurb amhlaidh a ráineodh go mbeifí ag magadh faoi.


Oideas Léirmheas Foclóirí agus Liostaí Téarmaíochta
Fóram Ríomhphoist Athchló Nuacht
Naisc Cuardach Baile