acmhainn.ie

Oideas - Aibreán 2006

Is é atá in Oideas sraith de cheachtanna aistriúcháin atá bunaithe ar na ceardlanna ‘Ó Bhéarla go Gaeilge’ a reáchtáladh faoi choimirce Fhoras na Gaeilge le linn 2001/2002.
Ó mhí go mí, beifear ag cur síos ar ghnéithe den aistriúchán a chothaíonn fadhbanna d’aistritheoirí. Cuirfear ceachtanna agus aistriúcháin shamplacha ar fáil freisin, chun gur féidir le haistritheoirí dul i ngleic leis na fadhbanna éagsúla.

(CLICEÁIL ANSEO LE HAGHAIDH LIOSTA NA GCEACHTANNA AR FAD GO DTÍ SEO)


"Studies in Modern Irish, Part II" - Ceacht 28

(Is é an chéad leabhar eile atá le foilsiú sa tsraith ‘Athchló’ ná Studies in Modern Irish, Part II leis an Athair  Gearóid Ó Nualláin, a d’fhoilsigh Comhlacht Oideachais na hÉireann sa bhliain 1920. Ba ar an aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge a dhírigh an Nuallánach san imleabhar seo. Ba é an cur chuige a bhí aige ná sleachta Béarla a thabhairt agus iarraidh ar léitheoirí iad a aistriú. Cuireann sé a aistriúchán féin i láthair ansin, chomh maith le tráchtaireacht ar phointí deacrachta sa téacs. Tá cuid de na téacsanna, ar téacsanna liteartha ar fad iad, seanaimseartha go maith, agus tá cuid de na ‘rialacha aistriúcháin’ a mholann an Nuallánach róghinearálta ar fad. Ina ainneoin sin ar fad, is leabhar ar fónamh é agus gheobhaidh aistritheoirí comhairle a leasa ann.)

Seo thíos an 28ú ceacht aistriúcháin, a thabharfaidh blaiseadh daoibh ar a bhfuil sa leabhar. Antain Mac Lochlainn agus Ariel Killick a chóirigh an téacs bunaidh.

 
Gaeilge a chur ar an mBéarla seo:
Spend not your time in that which profits not; for your labour and your health, your time and your studies, are very valuable; and it is a thousand pities to see a diligent and hopeful person spend himself in gathering shells and little pebbles, in telling sands upon the shores, and making garlands of useless daisies. Study that which is profitable, that which will make you useful to churches and commonwealths, that which will make you desirable and wise. Only I shall add this to you, that in learning there are a variety of things as well as in religion: there are studies more and less useful, and everything that is useful will be required in its time: and I may in this also use the words of our Blessed Saviour, “ These things ought you to look after, and not to leave the other unregarded.” But your great care is to be in the things of God and of religion, in holiness and true wisdom, remembering the saying of Origen, “ That the knowledge which arises from goodness is something that is more certain and more divine than all demonstration,” than all other learnings of the world. – (Jeremy Taylor).
 

Tráchtaireacht:

'Spend not'– 'Seachain agus gan...'; 'in that which profits not'– 'le nithe nach tairbhe duit'; 'and'– 'dá bhrí sin'; 'it is a thousand pities'– 'nach trua chráite'; 'diligent and hopeful person,'– 'duine críochnúil gasta'; 'spend himself'– 'gan de chúram air ach...'; 'gathering shells,'etc. – tone down by inserting 'mar a déarfá'; 'Study,'– 'déan-se... a fhoghlaim'; 'and I may in this also'– 'agus ós ag tagairt dó sin dom, ní miste dom...'; 'the words'– 'an chaint úd'; 'the saying'– 'an chaint úd'.
 

Aistriúchán Eiseamláireach:

Seachain agus gan do chuid aimsire a chaitheamh le nithe nach tairbhe duit. Ní beag é luach do shaothair agus do shláinte, ná ní beag é toradh na haimsire úd agus do chuid foghlama. Dá bhrí sin nach trua chráite duine críochnúil gasta a fheiceáil, agus gan de chúram air ach, mar a déarfá, bheith ag bailiú sliogán agus cloichíní, nó bheith ag comhaireamh ghaineamh na trá, nó bheith ag fí fleasc de nóiníní neamhthairbheacha! Déan-se an ní is tairbhe duit a fhoghlaim, an ní lena ndéanfaidh tú maitheas don Eaglais agus don choitiantacht, an ní as a dtiocfaidh eagna duit féin, agus meas ort do lucht d’aithne. Ach, féach, ní miste a rá gur mó ní a bhaineann leis an bhfoghlaim, faoi mar is mó gníomh a bhaineann le dualgais an chreidimh; go bhfuil foghlaim ann is tairbhí ná a chéile, ach dá laghad tairbhe rud, go mbainfear feidhm as ina am féin. Agus ós ag tagairt dó sin dom, ní miste dom an chaint úd ár Slánaitheora a chur i gcuimhne duit:- “Ba chóir daoibh aire thabhairt do na nithe seo, agus gan faillí a thabhairt sna nithe eile úd.” Ach eatarthu go léir,  – na nithe a bhaineann le Dia agus leis an gcreideamh, le beannaíocht beatha, agus leis an bhfíoreagna, dóibhsean is ea is mó is ceart duit aire a thabhairt. Mar b’fhíor d’Origenes an chaint úd a dúirt sé,  – gur deimhne agus gur diaga ná an uile eolas dá fheabhas, agus ná a bhfuil d’eolas ann faoi luí na gréine, an t-eolas úd a thig as croí an duine fhónta.


Oideas Léirmheas Foclóirí agus Liostaí Téarmaíochta
Fóram Ríomhphoist Athchló Nuacht
Naisc Cuardach Baile