acmhainn.ie

Oideas - Meán Fómhair 2006

Is é atá in Oideas sraith de cheachtanna aistriúcháin atá bunaithe ar na ceardlanna ‘Ó Bhéarla go Gaeilge’ a reáchtáladh faoi choimirce Fhoras na Gaeilge le linn 2001/2002.
Ó mhí go mí, beifear ag cur síos ar ghnéithe den aistriúchán a chothaíonn fadhbanna d’aistritheoirí. Cuirfear ceachtanna agus aistriúcháin shamplacha ar fáil freisin, chun gur féidir le haistritheoirí dul i ngleic leis na fadhbanna éagsúla.

(CLICEÁIL ANSEO LE HAGHAIDH LIOSTA NA GCEACHTANNA AR FAD GO DTÍ SEO)


"Studies in Modern Irish, Part II" - Ceacht 33

(Is é an chéad leabhar eile atá le foilsiú sa tsraith ‘Athchló’ ná Studies in Modern Irish, Part II leis an Athair  Gearóid Ó Nualláin, a d’fhoilsigh Comhlacht Oideachais na hÉireann sa bhliain 1920. Ba ar an aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge a dhírigh an Nuallánach san imleabhar seo. Ba é an cur chuige a bhí aige ná sleachta Béarla a thabhairt agus iarraidh ar léitheoirí iad a aistriú. Cuireann sé a aistriúchán féin i láthair ansin, chomh maith le tráchtaireacht ar phointí deacrachta sa téacs. Tá cuid de na téacsanna, ar téacsanna liteartha ar fad iad, seanaimseartha go maith, agus tá cuid de na ‘rialacha aistriúcháin’ a mholann an Nuallánach róghinearálta ar fad. Ina ainneoin sin ar fad, is leabhar ar fónamh é agus gheobhaidh aistritheoirí comhairle a leasa ann.)

Seo thíos an 33ú ceacht aistriúcháin, a thabharfaidh blaiseadh daoibh ar a bhfuil sa leabhar. Antain Mac Lochlainn agus Ariel Killick a chóirigh an téacs bunaidh.

 
Gaeilge a chur ar an mBéarla seo:
We are therefore compelled by common-sense to ask when we consider Nature, What is the force or power at the back of her, which first set her going, and whence she draws the capability of performing the operations which we find her performing every day; that force or power which must be the ultimate origin of everything that is in the world?
This is the great fundamental problem which the student of Nature has to face, and beside it all others fade into insignificance. It is with this that we are now engaged. We have to ask how our reason bids us answer it, and the first question which arises naturally is, What light is thrown on the subject by modern Science, of whose achievements we are all so justly proud? – (The Old Riddle and the Newest Answer, p.3).
 

Tráchtaireacht:

'Common-sense' – ár gciall dhaonna; 'Nature' – nádúr an domhain; 'and whence she draws her capability' – agus chun an cumhacht a thabhairt di ar...; 'the great fundamental problem' – an cheist is bunúsaí; 'beside it all others fade into insignificance' – is í is mó le rá ar a bhfuil de cheisteanna ann; 'of whose achievements we are all so justly proud' – say  - is éachtach agus is iontach an t-eolas a fuarthas as an ealaín sin.
 

Aistriúchán Eiseamláireach:

Dá bhrí sin cuireann ár gciall dhaonna d’fhiacha orainn a fhiafraí, nuair a iniúchamid nádúr an domhain, cad é an neart agus an chumhacht atá laistiar den nádúr sin, chun í a chur ar siúl ó thosach, agus chun an chumhacht a thabhairt di ar na nithe a fheicimid á ndéanamh aici gach lá? Ní foláir an neart sin a bheith ann, agus ní foláir ná gur uaidh a tháinig gach ní agus gach brí dá bhfuil ar domhan. An té ar mhian leis nádúr an domhain a iniúchadh agus gach rún dá mbaineann léi a nochtadh, sin í an cheist is bunúsaí nach foláir dó a chur agus a fhreagairt. Agus is í is mó le rá ar a bhfuil de cheisteanna ann. Is leis an gceist sin a bhaineann ár ngnó anois. Caithfimid a fhiafraí dínn féin conas a deir ár dtuiscint linn an cheist a fhreagairt. Agus is é céad ní ná a chéile a deir ár dtuiscint linn ná é seo: - Tá ealaín ann a bhaineann leis an nádúr úd. Is éachtach agus is iontach an t-eolas a fuarthas ar an ealaín sin. Cad é an t-eolas a thugann sí dúinn ar an gceist úd?


Oideas Léirmheas Foclóirí agus Liostaí Téarmaíochta
Fóram Ríomhphoist Athchló Nuacht
Naisc Cuardach Baile