acmhainn.ie

Oideas - Deireadh Fómhair 2006

Is é atá in Oideas sraith de cheachtanna aistriúcháin atá bunaithe ar na ceardlanna ‘Ó Bhéarla go Gaeilge’ a reáchtáladh faoi choimirce Fhoras na Gaeilge le linn 2001/2002.
Ó mhí go mí, beifear ag cur síos ar ghnéithe den aistriúchán a chothaíonn fadhbanna d’aistritheoirí. Cuirfear ceachtanna agus aistriúcháin shamplacha ar fáil freisin, chun gur féidir le haistritheoirí dul i ngleic leis na fadhbanna éagsúla.

(CLICEÁIL ANSEO LE HAGHAIDH LIOSTA NA GCEACHTANNA AR FAD GO DTÍ SEO)


"Studies in Modern Irish, Part II" - Ceacht 34

(Is é an chéad leabhar eile atá le foilsiú sa tsraith ‘Athchló’ ná Studies in Modern Irish, Part II leis an Athair  Gearóid Ó Nualláin, a d’fhoilsigh Comhlacht Oideachais na hÉireann sa bhliain 1920. Ba ar an aistriúchán ó Bhéarla go Gaeilge a dhírigh an Nuallánach san imleabhar seo. Ba é an cur chuige a bhí aige ná sleachta Béarla a thabhairt agus iarraidh ar léitheoirí iad a aistriú. Cuireann sé a aistriúchán féin i láthair ansin, chomh maith le tráchtaireacht ar phointí deacrachta sa téacs. Tá cuid de na téacsanna, ar téacsanna liteartha ar fad iad, seanaimseartha go maith, agus tá cuid de na ‘rialacha aistriúcháin’ a mholann an Nuallánach róghinearálta ar fad. Ina ainneoin sin ar fad, is leabhar ar fónamh é agus gheobhaidh aistritheoirí comhairle a leasa ann.)

Seo thíos an 34ú ceacht aistriúcháin, a thabharfaidh blaiseadh daoibh ar a bhfuil sa leabhar. Antain Mac Lochlainn agus Ariel Killick a chóirigh an téacs bunaidh.

 
Gaeilge a chur ar an mBéarla seo:
King James landed at Kinsale on the 12th of March, 1689, and war began during the summer. David does not give us much information about military movements, victories or defeats. There are a few lines, seemingly written by him, on the march of some Irish troops – probably Sire John Fitzgerald’s regiment – from the Maigh to the Boyne. In March, 1691, however, he composed a triumphal ode in praise of Patrick Sarsfield, in which he gives a resumé of the various exploits of his hero, especially of the blowing up of the Williamite siege-train on the 12th of August, 1690. in this magnificent poem, he commends the rapidity of Sarsfield’s military movements. (Introduction to O Bruadair’s Poems, p. xl.)
 

Tráchtaireacht:

'And war began' – omit  'and'; begin a new sentence; 'the summer' – say the summer of that year;  'military movements' – 'gluaiseacht na bhfear'; 'victories or defeats' – render by verbs.
 

Aistriúchán Eiseamláireach:

Tháinig Rí Séamas i dtír ag Cionn tSaile ar an dara lá dhéag de Mhárta, i mbliain a sé chéad déag agus a naoi déag is ceithre fichid. Um shamhradh na bliana sin is ea a tosaíodh ar an gcogadh. Ní mórán eolais atá tugtha ag Dáibhí dúinn i dtaobh ghluaiseacht na bhfear. Níl inste aige dúinn cé acu a d'éirigh leo nó buadh orthu. Tá roinnt ceathrúna againn ag cur síos ar ghluaiseacht Gael éigin ón Máigh go dtí an Bhóinn. Is é is dóiche gurbh iad díorma Sheáin Mhic Gearailt iad. Dealraíonn an scéal gurbh é Dáibhí a scríobh na ceathrúna sin. Pé scéal é, i mí Mhárta, i mbliain a sé chéad déag agus a haon déag is ceithre fichid, chum sé dán breá bríomhar inar mhol se bua an tSáirséalaigh ar an namhaid. Na héachta eile a rinne an laoch sin mhol sé iad, leis, ach is é is mó a mhol sé, a luaithe a ghluais an Sáirséalach agus a chuid fear, agus lón cogaidh Liam a chur trí thine agus a lot. Ar an dara lá dhéag de Lúnasa, i mbliain a sé chéad déag agus a deich is ceithre fichid a rinneadh an gníomh sin.


Oideas Léirmheas Foclóirí agus Liostaí Téarmaíochta
Fóram Ríomhphoist Athchló Nuacht
Naisc Cuardach Baile