Oideas (Feabhra 2003)

Freagraí - Gníomhaíocht

1. Batteries not included.

Is iomaí leagan Gaeilge ar an bhfocal simplí Béarla seo, iad go léir ag tagairt d’aon rud amháin. Gheobhaidh tú ‘bataire’ in EID, Eacnamaíocht Bhaile, agus in Tíreolaíocht agus Pleanáil. ‘Ceallra’ a thugtar in Lámhleabhar Miondíola, fad is gur ‘bataire’, ‘cadhnra’ agus ‘ceallra’ (san ord sin) atá in Foclóir Ceirdeanna agus Teicneolaíochta agus in Foclóir Talmhaíochta. Is deacair ceann acu a roghnú thar a chéile. Déarfainn gurb é Foclóir Eolaíochta an sainfhoclóir is mó a bhaineann le hábhar, agus feicim gur ‘ceallra’ a mholtar ansin. Is dá bhrí sin a scríobhaimse ‘ceallra’ i gcónaí, ach is léir go bhfuil cinneadh le déanamh faoin bhfocal seo agus a lán focal eile. Cúram do lucht an fhoclóra nua, b’fhéidir.

2. Huge amounts were invested in new plant in an attempt to increase productivity.

Tig linn focail áirithe a chur as an áireamh lom láithreach, ‘planda’ cuir i gcás. Is léir gur comhthéacs tionsclaíoch atá i gceist. Mar sin féin, fágann sin ‘fearas’ (EID) agus ‘gléasra’ (Foclóir Staidéir Ghnó agus Tíreolaíocht agus Pleanáil). Tá rogha eile ann .i. ‘monarcha’ ach tugtar treoir shoiléir faoi sin sna foclóirí, agus meabhraítear dúinn gur foirgneamh atá i gceist seachas trealamh. Roghnaigh mé ‘gléasra’, ó tharla an dá shainfhoclóir a bheith bainteach le hábhar. Arís eile, teastaíonn treoir leanúnach a chur ar fáil faoin bhfocal seo i bhfoclóir nua Béarla-Gaeilge.

3. New courses are needed to impart basic management skills.

Tugtar ‘bainisteoireacht’ in EID agus ‘bainistíocht’ in Foclóir Staidéir Ghnó agus in Foclóir Talmhaíochta. Caithfidh an t-aistritheoir a bheith an-chúramach ag plé le focail mar seo, nó is amhlaidh atá difear bunúsach céille eatarthu, cé nach léir sin ar an úsáid Bhéarla i gcónaí. Is é atá i gceist le ‘bainisteoireacht’, de réir Fhoclóir Staidéir Ghnómanagership .i. teoiric agus cleachtadh cheird an bhainisteora. Is é is ‘bainistíocht’ ann ná gníomhartha bainisteoirí. Tá difear mar an gcéanna idir ‘cunatasóireacht’ [teoiric agus cleachtadh cheird an chuntasóra] agus ‘cuntasaíocht’, an rud a dhéanann cuntasóirí. Ní i gcónaí a thugtar an difear slán i mBéarla ach management agus accountancy á n-úsáid i gcomhair chuile shórt. Is faoin aistritheoir atá sé an comhthéacs a chinntiú. Déarfainn, ó tharla gur cúrsaí oiliúna atá faoi thrácht san abairt Bhéarla thuas, gur ‘bainisteoireacht’ ba chóir a bheith ann.

4. Local fishermen depended too heavily upon mackerel.

Tugtar ‘ronnach’, ‘maicréal’ agus ‘murlas’ in Ainmneacha Plandaí agus Ainmhithe, mar léiriú ar an éagsúlacht focal atá sna Gaeltachtaí, thiar, thuaidh agus theas. ‘Ronnach’ amháin atá in EID, ach ní fhágann sin go bhfuil aon cheann níos ‘údarásaí’ ná a chéile.

5. Astronomy is the scientific study of heavenly bodies.

‘Corpáin spéire’ a thugtar in EID agus ‘reanna neimhe’ in Foclóir Réalteolaíochta. Cá bhfios cad é mar a ceadaíodh a leithéid de dhearg-Bhéarlachas i bhfoclóir chomh maith le EID. Corruair, is rogha an-simplí a bhíonn le déanamh idir leaganacha éagsúla.


Oideas Léirmheas Foclóirí agus Liostaí Téarmaíochta
Fóram Ríomhphoist Athchló Nuacht
Naisc Cuardach Baile